Göç olgusu, uzun süre iktisat literatüründe ağırlıklı olarak ücret farkları, işsizlik oranları ve rasyonel birey tercihleri üzerinden ele alınmıştır. Ancak iktisat sosyolojisi perspektifi, göçü yalnızca ekonomik bir karar olarak değil; sosyal ilişkiler, kurumlar, kültürel normlar ve güç ilişkileriyle iç içe geçmiş çok boyutlu bir toplumsal süreç olarak değerlendirir. Bu yaklaşım, göçmenlerin ekonomik davranışlarını anlamada daha kapsayıcı bir çerçeve sunar. İktisat sosyolojisinin temel varsayımlarından biri, ekonomik eylemlerin toplumsal bağlara “gömülü” olduğudur. Bu bağlamda göçmenlerin iş bulma süreçleri, ücret pazarlıkları ve ekonomik hayatta tutunma stratejileri; aile bağları, hemşerilik ağları ve etnik topluluklar aracılığıyla şekillenir. Benzer şekilde Mark Granovetter’in sosyal ağlar yaklaşımı, göçmen emeğinin özellikle enformel sektörlerde nasıl konumlandığını anlamada açıklayıcıdır. Göç ve iktisat sosyolojisinin kesişiminde öne çıkan bir diğer konu, emek piyasalarının katmanlaşmasıdır. Göçmenler çoğu zaman güvencesiz, düşük ücretli ve kayıt dışı işlerde yoğunlaşır. Bu durum yalnızca bireysel becerilerle değil; hukuki statü, ayrımcılık ve yapısal eşitsizliklerle ilişkilidir. Sonuç olarak iktisat sosyolojisi, göçü salt bir işgücü hareketi olarak değil; toplumsal yeniden üretim, eşitsizlik ve dayanışma ağları üzerinden analiz eder. Bu perspektif, hem göçmen deneyimlerini anlamak hem de daha kapsayıcı sosyal ve ekonomik politikalar geliştirmek açısından kritik bir katkı sunmaktadır.
Kaynaklar:
“Gömülülük ve Göçmenlik: İktisadi Eylemin Sosyal Belirleyicileri Üzerine Notlar”, Yaz. Alejandro Portes ve Julia Sensenbrenner, İktisadi Hayatın Sosyolojisi, Ed. Mark Granovetter ve Richard Swedberg, s. 193-221, İstanbul: Alfa Yayınları.
Ek Okuma Önerisi:
Akın, M.Ş. (2024). Exploring Migration Motivations from Developed to Developing Countries: AStudy of American Emigrants to Developing Countries. Journal of Economy Culture and Society, 70: 78–97.
Film/Belgesel Önerisi: İnsan Seli, Yön. Ai Weiwei, 2017.
