2 Ekim 2025 Perşembe

1. Hafta: Dünden Bugüne İktisat Sosyolojisi

İktisat sosyolojisi, ekonomik olguları sadece sayılarla değil, insan davranışları, toplumsal ilişkiler ve kültürel anlamlarla birlikte ele almayı amaçlayan bir disiplindir. Bu derste, iktisadi eylemlerin toplumsal bağlamdan nasıl beslendiğini, bireylerin kararlarını şekillendiren görünmez sosyal ağları ve ekonomik düzenin ardındaki güç ilişkilerini keşfedeceğiz. İlk haftada, iktisat sosyolojisinin tarihsel gelişimini inceleyerek disiplinin entelektüel kökenlerine odaklanıyoruz. Klasik ekonomiyle sosyoloji arasındaki sınırların nasıl çizildiğini, bu sınırların neden ve nasıl aşındığını tartışacağız. İsmail Kitapcı’nın “İktisat Sosyolojisi: İktisadi Davranışlara Sosyolojik Bir Bakış” adlı makalesi, bize bu alanın Türkiye’deki akademik yansımalarını gösterirken, Richard Swedberg ve Mark Granovetter’in önsözü ise iktisadi hayatın sosyal dokusuna dair evrensel bir çerçeve sunuyor. Bu hafta, sadece geçmişin teorik izlerini değil, aynı zamanda modern kapitalizmin oluşum sürecini de anlamayı amaçlıyoruz. Bunun için önerilen “Büyük Dünya Tarihi” belgeselinin Endüstri Çağı ve Aşırılıklar Çağı bölümleri, üretim biçimlerinin, teknolojinin ve toplumsal değişimin ekonomik düşünceyi nasıl dönüştürdüğünü görselleştiriyor. İktisat sosyolojisinin tarihi, aslında insanlığın “değer” arayışının tarihidir. Bu derste, ekonomiyi yeniden insanla, toplumla ve anlamla buluşturmanın yollarını birlikte arayacağız.

Kaynaklar:

Kitapcı, İ. (2018). İktisat Sosyolojisi: İktisadi Davranışlara Sosyolojik Bir Bakış. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 4 (3), 23-41. 

Ek Okuma Önerisi: 

“Üçüncü Baskıya Önsöz”, Yaz. Richard Swedberg ve Mark Granovetter, İktisadi Hayatın Sosyolojisi, Ed. Mark Granovetter ve Richard Swedberg, s. 9-18, İstanbul: Alfa Yayınları.

Film/Belgesel Önerisi: Büyük Dünya Tarihi, Bölüm 7: Endüstri Çağı ve Bölüm 8: Aşırılıklar Çağı,   Renny Bartlett , Robin Dashwood , Neil Rawles, 2012.